मोहम्मद अझरुद्दीन २०७७ असार १० बुधबार 

विश्व प्रसिद्ध फ्रेन्च कवि,उपन्यासकार एव नाट्यकार भिक्टर ह्युगोले भनेका छन् जसले विद्यालयको ढोका खोल्दछ उसले झयालखाना(जेल) बन्द गर्दछ (one who opens a school door, closes a prison) तर हालको प्रसंग हेर्दा फरक रहेको पाइन्छ । विश्वभरी फैलिएको कोरोनाको कारण बिद्यालय झ्यालखाना र झ्यालखाना बिद्यालय हुन पुगेको छ । बिगत कैयौं महिनादेखि सारा संसारका मानिसहरुको जीवनशैलीमा नराम्रो प्रभाव पर्न गएको छ ।बिबिध क्षेत्रहरु नराम्ररी प्रभावित भएलगतै शिक्षामा पनि कोरोना संकटले बिकराल रुप धारण गरेको छ । बिद्यालयमा गएर ज्ञान लिनुपर्ने ठाउँमा हाल एकान्तबासमा कतिपयले ज्ञान र अज्ञान बीच फरक खोज्दै छन् । घरमा कामविहीन भएर बस्नेहरुको दिनचर्या पनि खासै चाखलाग्दो नभएको कुरामा दुइमत नहोला ।
नेपालको अवस्था हेर्ने हो भने सानासाना नानीबाबूहरुको उज्ज्वल भविष्य  र भोलिको समयमा देशको मुहार परिवर्तन गर्ने युवा पीढीहरुको सुनौलो शिक्षारूपी बरदान श्रापमा परिणत भएको छ । लाखौं बिद्यार्थीहरुको भाग्यमा कालोमुसो दलिन पुगेको जस्तै भान भइरहेकोझैँ लाग्छ ।दिनभरी रगत र पसिना बगाएर पैसा संचय गरेर अभिभावकहरुले आ(आफ्ना बच्चाको आउने भविष्य शानदार हेर्ने सपना अधुरोझैँ लाग्न थालेको छ ।
सरकारी जागिर खाएर बस्नेहरु कोरोनाको बेलापनि तलबसुविधा पाईरहेको छ तर नीजी संघसंस्थामा आवद्ध कर्मचारीहरुको आर्थिक गतिबिधि अझपनि अन्योलमा छ । भोलि गएर आर्थिक चपेटामा पर्ने यी सम्पूर्ण शिक्षकहरुको अवस्था बिद्यार्थी र अभिभावक सरह नै नहुने भन्न सकिन्न । कुनैपनि निर्णय लिन अहिले जो कोहीलाई पनि दिमागले भन्दा पैसाले सोच्नुपर्ने दयनीय अवस्था सृजना भएको छ । सारा विश्वको मेरुदण्ड मानिने आर्थिक अवस्था दिनप्रतिदिन कोरोना संक्रमितको संख्या वृद्धि संगसंगै कमजोर मात्र नभई कयौँ दशक पछाडि सरेको विश्वब्यापी संघसंस्थाहरुको आधिकारिक प्रतिबेदनहरुले प्रष्ट परिसकेको छ । घरमा लामो बसाईले गर्दा बच्चाहरुले पढाइमाभन्दा खेलाइमा बढी ध्यान दिएको अभिभावकहरुको गुनासो दिनैपिच्छे सुन्न र हेर्न साथै अनुभव गर्न समेत पाईएको छ । दिनहुँ मोबाइलमा व्यस्त र घरपरिवारको सदस्यहरुलाई हैरानी अहिलेको घरमा बसिरहेका बालबालिकाको दिनचर्या जस्तै नै लाग्न थालेको छ ।
एकान्तबासमा कतै महिलामाथि जबरजस्ती हुन पुगेको छ भने कतिपयले आत्महत्या समेत गरेको पाइन्छ । अब्यबस्थित एकान्तबास, सरसफाईको कमी, उचित खानपानको समस्याले पनि स्थानीय तहलाई सिको दिन सकेको छैन् झन् भ्रस्टाचार गर्ने र  गराउने दुबैलाई हालको संकटले गरिखाने भाँडो साबित गरेको छ ।अर्बौं खर्च गरेको धाक लगाउने वर्तमान सत्ताधारी राजनीतिक दलले शिक्षा जस्तो संवेदनशील विषयमा ठोस कदम चाल्न सकेको छैन । देश र जनताबीच जुहारी चलेको हालको परिस्थितिले ब्याख्या गरेको छ । 
देशको परिस्थिति कालानुसर घरमा रहेका बिद्यार्थी लगायतका बालबालिकाहरुलाई स्वस्थ र तन्दुरुस्त रहन कतिपय कुरामा ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ ताकि पछि कोरोनाको कहरबाट मुक्त भएलगतै शिक्षा आर्जनमा थप बल पुग्न सकोस । चाडैं उठ्ने, ताजा खानेकुरा खाने, योग र व्यायाम, शौचालयको बानी,मनतातो पानी पिउने आदि जस्ता कुरामा जोड दिनुको साथसाथै मास्कको प्रयोग,साबुनपानीले हात धुने, सेनीटाय्जरको प्रयोग,सामाजिक दूरी, आदि जस्ता कुरामा पानी बिशेष ध्यान दिन र दिलाउन घरका अग्रजहरुले प्रोत्साहन गर्नु अहिलेको टड्कारो आवश्यकता रहेको छ । यी आनीबानीको विकास गराउन सके भोलिका दिनमा शिक्षा  ग्रहणमा खासै समस्या झेल्नु नपर्ने विज्ञहरुको सल्लाह र सुझाव रहेको छ ।
हामी सचेत र बिबेकशील प्राणी भएको हैसियतले घरपरिवार, समाज, राष्ट्र र विश्वप्रति चाँसो देखाउनु उपयुक्त हो । तसर्थ कोरोनाको कारण शिक्षा र समाजको सन्तुलन सदैव कायम रही कुनै कठिनाई नआओस भन्दै कामना गर्दै ज्यान र जहानको रक्षाको अनुरोध समेत गर्न चाहन्छु ।